Nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên 40%: Ngân hàng nào được lợi kép?

Như VnEconomy đưa tin, ngày 22/6/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chính thức ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ 1/7/2026. ĐÁNH GIÁ RỦI RO TỪ THÔNG TƯ 25 Nội dung cốt lõi gồm hai điều chỉnh: Thứ nhất, nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn ( SFL) từ 30% lên 40%. Đây là sự đảo chiều so với lộ trình siết dần mà Ngân hàng Nhà nước duy trì từ năm 2019 theo Thông tư 22/2019 và Thông tư 08/2020, khi trần SFL đã hạ từ 40% xuống 37%, rồi 34%, và chạm mức 30% từ tháng 10/2023. Việc nới ngược trở lại 40% phản ánh ưu tiên chính sách đã dịch chuyển sang hỗ trợ tăng trưởng tín dụng trung, dài hạn trong bối cảnh nền kinh tế cần vốn cho các chu kỳ đầu tư kéo dài.

Thứ hai, điều chỉnh cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR). Thông tư mới tiếp tục loại trừ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số LDR, đồng thời cho phép loại trừ 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước. Điều này có ý nghĩa trực tiếp với các ngân hàng nắm giữ lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn - chủ yếu là nhóm quốc doanh - vì giúp làm nhẹ mẫu số LDR, từ đó cải thiện tỷ lệ trên sổ sách mà không cần thay đổi cấu trúc huy động.

Thông tư 25 đồng thời bãi bỏ Thông tư 08/2020/TT-NHNN và Thông tư 08/2026/TT-NHNN kể từ ngày có hiệu lực, thay thế hoàn toàn khuôn khổ pháp lý trước đó về quản lý tỷ lệ an toàn kỳ hạn. Theo đánh giá của Mirae Asset, tầm quan trọng của Thông tư 25 nằm ở việc tháo gỡ ràng buộc đang siết chặt khả năng cấp vốn dài hạn của hệ thống, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho các chu kỳ đầu tư kéo dài đang tăng nhanh.

Dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 18,4 triệu tỷ đồng cuối 2025, mỗi điểm % nới trần SFL tương ứng dư địa cấp vốn dài hạn rất đáng kể trên nền vốn ngắn hạn chiếm 70 – 80% tổng huy động. Lệch pha kỳ hạn căng thẳng: năm 2025 cho vay trung – dài hạn tăng 26 – 27% trong khi cho vay ngắn hạn chỉ tăng ~14%; tỷ lệ SFL nhiều ngân hàng đã tăng 1 – 3 điểm % và áp sát trần cũ 30%.

Chênh tín dụng – huy động: tín dụng 2025 tăng ~19% so với huy động ~14% gây áp lực lên lãi suất huy động kỳ hạn dài. Trong khi đó, tín dụng bất động sản chiếm ~24% tổng dư nợ nền kinh tế, dư nợ kinh doanh bất động sản ~2 triệu tỷ đồng. Đây là phân khúc phụ thuộc nhiều vào vốn trung – dài hạn, nên hưởng lợi trực tiếp khi trần được nới. Song song với Thông tư 25, Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến (từ 29/04/2026) dự thảo Thông tư lớn thay thế toàn diện Thông tư 22/2019, đưa hệ thống tiệm cận chuẩn Basel III thông qua bốn chỉ tiêu mới: LCR, NSFR, tỷ lệ đòn bẩy (LEV) và tỷ lệ CDR thay cho LDR.

Đáng chú ý, NSFR (tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng) sẽ thay thế hoàn toàn trần SFL từ năm 2028. Như vậy, mức trần 40% mà Thông tư 25 vừa thiết lập về bản chất là nới lỏng trong ngắn hạn để hỗ trợ tăng trưởng, trước khi khuôn khổ NSFR/CDR theo chuẩn Basel III dần siết lại kỷ luật thanh khoản theo hướng nhạy cảm với rủi ro hơn. Đánh giá tác động với ngành ngân hàng, theo Mirae Asset, Thông tư 25 giúp mở rộng dư địa tín dụng trung, dài hạn.

Ngân hàng được dùng thêm phần vốn ngắn hạn chi phí thấp để tài trợ khoản vay trên 12 tháng, giảm nhu cầu chạy đua huy động kỳ hạn dài hoặc phát hành giấy tờ có giá lãi suất cao. Hỗ trợ ổn định NIM và giảm chi phí vốn: Áp lực cạnh tranh huy động kỳ hạn dài giảm bớt sẽ giúp kiềm chế chi phí vốn đầu vào (COF), từ đó hỗ trợ biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng, tạo điều kiện giảm nhẹ lãi vay ở các phân khúc trọng điểm.

Cải thiện tỷ lệ LDR kỹ thuật cho nhóm quốc doanh: Việc cho phép loại trừ 80% tiền gửi có kỳ hạn Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số LDR trực tiếp giảm áp lực thanh khoản trên sổ sách cho các ngân hàng nhận tiền gửi ngân sách lớn. Đây là điều chỉnh kỹ thuật nhưng có ý nghĩa thực chất: nó giúp các Ngân hàng Thương mại quốc doanh có thêm dư địa cho vay mà không vi phạm giới hạn LDR hiện hành.

Mặc dù vậy, rủi ro là việc dùng nhiều vốn ngắn hạn cho tài sản dài hạn làm tăng rủi ro lệch pha kỳ hạn. Đây chính là lý do Ngân hàng Nhà nước từng siết tỷ lệ này giai đoạn 2019 – 2023. NGÂN HÀNG NÀO ĐƯỢC LỢI? Thông tư 25 tạo ra động lực tăng trưởng phân hóa rõ rệt theo từng mô hình kinh doanh, trong đó nhóm ngân hàng quốc doanh (VCB, BID, CTG) hưởng lợi "kép" nhờ giải phóng dư địa từ cả LDR (loại trừ tiền gửi KBNN) và SFL, tạo nền tảng vững chắc để mở rộng dư nợ trung - dài hạn.

Ở khối tư nhân, nhóm dẫn đầu về CASA (TCB, MBB) sẽ tận dụng nới trần SFL như một đòn bẩy khuếch đại biên lãi ròng (NIM) nhờ khả năng dùng vốn ngắn hạn giá rẻ tài trợ cho các tài sản dài hạn có lợi suất cao. Đồng thời, nút thắt thanh khoản cũng được tháo gỡ cho nhóm ngân hàng bán lẻ thâm dụng vốn (VPB, HDB, TPB), giúp bảo vệ biên lợi nhuận mảng vay mua nhà và tiêu dùng trước áp lực phải chạy đua huy động vốn dài hạn đắt đỏ.

Các ngân hàng còn lại với khẩu vị thận trọng hoặc đang tái cơ cấu (ACB, STB, LPB, SHB) dù ít phụ thuộc vào room SFL nhưng vẫn hưởng lợi gián tiếp từ một môi trường vĩ mô thuận lợi hơn, nơi áp lực cạnh tranh lãi suất đầu vào hạ nhiệt giúp giảm thiểu chi phí vốn (COF) toàn hệ thống. Các ngành và cổ phiếu ngoài ngân hàng hưởng lợi gồm: Bất động sản nhà ở và thương mại; Bất động sản khu công nghiệp; Hạ tầng và BOT; Thép và Vật liệu Xây dựng; Chứng khoán, Điện và Năng lượng, Xây dựng dân dụng, Logistics và Cảng biển.

Về dài hạn, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam sẽ là nơi ươm mầm cho các mô hình đổi mới sáng tạo như chứng khoán được token hóa (tokenized securities), công cụ giám sát tuân thủ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thanh toán trên nền tảng blockchain. Giá dầu thô tiếp tục đi xuống khi Mỹ và Iran có những dấu hiệu xuống thang căng thẳng mới và tình hình giao thông ở eo biển Hormuz được cải thiện...

VnEconomy giới thiệu nhận định và khuyến nghị đầu tư của một số công ty chứng khoán về diễn biến thị trường ngày 24/6/2026 Kỳ vọng về việc Mỹ - Iran sớm thỏa thuận ghi nhớ (MOU) ngừng bắn 60 ngày là động lực quan trọng hỗ trợ thị trường chứng khoán Việt Nam phục hồi từ vùng định giá hấp dẫn hiện tại. Giá vàng thế giới giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (23/6) và tiếp tục đi xuống vào đầu giờ sáng nay (24/6), với mốc 4.100 USD/oz trở nên mong manh dưới sức ép từ đồng USD mạnh và triển vọng lãi suất cao hơn lâu hơn...

Trên chặng đường 35 năm hình thành và phát triển, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, trước đây là Thời báo Kinh tế Việt Nam, đã không ngừng nỗ lực tập trung vào các sản phẩm báo chí chất lượng, chuyên sâu, gắn chặt với thực tiễn của doanh nghiệp, lắng nghe những khó khăn, rào cản về chính sách đang tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp, từ đó đưa ra kiến nghị, giải pháp nhằm tháo gỡ những bất cập ở cả cấp độ chính sách vĩ mô lẫn hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện sứ mệnh phản ánh và đồng hành cùng tiến trình phát triển của đất nước.

Cuối tháng 6 này, sàn giao dịch tín chỉ carbon dự kiến sẽ chính thức được đưa vào vận hành. Hiện các đơn vị liên quan đang khẩn trương hoàn thiện các hạng mục bảo đảm hoạt động đăng ký, lưu ký, giao dịch và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon được thực hiện thông suốt, minh bạch và hiệu quả.