Vốn FDI tăng vọt, linh kiện Việt cần tìm cách thay thế hàng nhập

Vốn FDI tăng vọt, linh kiện Việt cần tìm cách thay thế hàng nhập (Dân trí) - Bất chấp đà tăng của dòng vốn FDI, Việt Nam vẫn chi hàng chục tỷ USD nhập khẩu linh kiện. Đã đến lúc các xưởng sản xuất cơ khí nâng chuẩn quốc tế để trực tiếp chốt đơn với đối tác nước ngoài. Việt Nam hút FDI nhưng vẫn nhập khẩu lượng lớn linh kiện Dòng vốn FDI tiếp tục chảy mạnh vào lĩnh vực chế biến, chế tạo trong khi Việt Nam vẫn phải nhập khẩu lượng lớn linh kiện, máy móc và bán thành phẩm.

Theo các chuyên gia, đây là cơ hội để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu nếu đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế. Thông tin được đưa ra tại Diễn đàn "Công nghiệp hỗ trợ trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu: Định vị chiến lược và giải pháp phát triển cho doanh nghiệp" do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) phối hợp Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ TPHCM (HASI) tổ chức chiều 2/7. Phát biểu khai mạc diễn đàn, bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITPC, cho biết trong 5 tháng đầu năm nay, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 24,81 tỷ USD, tăng gần 35% so với cùng kỳ.

Riêng lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút 8,06 tỷ USD, tiếp tục là điểm đến lớn nhất của dòng vốn đầu tư nước ngoài. Tính đến giữa tháng 6, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đạt gần 496,7 tỷ USD. Trong đó, nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 63,5 tỷ USD; điện thoại và linh kiện đạt 29 tỷ USD; máy móc, thiết bị và phụ tùng gần 30 tỷ USD.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu tới 99,2 tỷ USD máy vi tính và linh kiện điện tử, hơn 31 tỷ USD máy móc, thiết bị, phụ tùng cùng khoảng 3,5 tỷ USD linh kiện ô tô. Theo ITPC, điều này cho thấy nhu cầu rất lớn đối với ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước để thay thế nguồn cung nhập khẩu và từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa. "Bên cạnh việc thu hút FDI, doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước làm chủ linh kiện, phụ tùng, nguyên vật liệu, công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng thay vì chỉ tham gia ở khâu gia công, lắp ráp", bà Phi Vân nhấn mạnh.

Muốn bán linh kiện cho tập đoàn lớn phải đạt chuẩn quốc tế Theo bà Nguyễn Minh Tâm, Trưởng phòng Quản lý công nghiệp (Sở Công Thương TPHCM), sau khi mở rộng địa giới hành chính, thành phố hiện có 105 khu chế xuất - khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 50.000ha, tạo dư địa lớn để phát triển công nghiệp hỗ trợ. Trong 6 tháng đầu năm, vốn FDI vào TPHCM đạt hơn 6,8 tỷ USD, tăng trên 114%; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11,5%, trong khi 4 ngành công nghiệp trọng điểm tăng 13,6%.

Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, thành phố đặt mục tiêu tăng tỷ lệ nội địa hóa thêm 3-5% mỗi năm; đến năm 2030, tỷ lệ nội địa hóa ngành cơ khí chế tạo vượt 40%, điện tử và ô tô trên 30%, dệt may trên 60%, da giày trên 65%. Để đạt mục tiêu này, thành phố sẽ tập trung phát triển các khu công nghiệp chuyên ngành, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, ứng dụng AI, phát triển nhà máy thông minh, hỗ trợ chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế và tăng kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với khối FDI.

Theo ông Nguyễn Ngọc Đăng Khoa, Phó Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty TNHH SMC Cơ khí chính xác Phú Mỹ, ngoài các hệ thống quản lý chất lượng phổ biến như ISO 9001, ISO 14001 hay ISO 45001, doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia phải đáp ứng thêm các chứng chỉ chuyên ngành. Cụ thể, doanh nghiệp cung cấp linh kiện cho ngành ô tô cần đạt IATF 16949, ngành hàng không cần AS9100, còn lĩnh vực thiết bị y tế yêu cầu ISO 13485. Đây được xem là điều kiện để các tập đoàn toàn cầu đánh giá năng lực và lựa chọn nhà cung cấp.

Bên cạnh việc nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, các chuyên gia cũng khuyến nghị doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng AI, chuyển đổi số và liên kết thành các cụm sản xuất nhằm giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khuôn khổ sự kiện, Triển lãm và Hội thảo quốc tế lần thứ 22 về cơ khí chính xác và sản xuất chế tạo diễn ra tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC, TPHCM) đến hết ngày 4/7. Cũng dịp này, HASI đã ký kết ba biên bản ghi nhớ hợp tác với các đơn vị trong và ngoài nước nhằm hỗ trợ doanh nghiệp kết nối cung - cầu, mở rộng thị trường châu Âu và ứng dụng các giải pháp quản trị số trong hoạt động sản xuất.