Triển vọng xuất khẩu 6 tháng cuối năm vẫn tốt, rủi ro từ cuộc điều tra của Mỹ

Chứng khoán VnDirect vừa có báo cáo cập nhật triển vọng ngành xuất khẩu trong nửa cuối năm 2026 trong đó nhấn mạnh hoạt động xuất khẩu vẫn duy trì khả quan, tuy nhiên kết quả cuối cùng của các cuộc điều tra theo Mục 301 vẫn là rủi ro chính sách quan trọng đối với triển vọng ngành. Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng các mức thuế được áp đặt theo Đạo luật IEEPA là không hợp pháp, chính quyền Donald Trump đã thay thế bằng mức thuế tạm thời 10%, có hiệu lực trong vòng 150 ngày đến ngày 24/7, qua đó giúp mặt bằng thuế trở nên dễ chịu hơn đáng kể.

Khung thuế tạm thời 10% đã giúp giảm đáng kể mức thuế hiệu dụng đối với hầu hết các đối tác thương mại của Mỹ. Đối với Việt Nam, mức thuế hiệu dụng giảm xuống còn khoảng 6,7%, thấp hơn nhiều so với trước đó, và duy trì ở mức cạnh tranh. Trong khi mức thuế hiệu dụng đối với hàng hóa Trung Quốc vẫn ở mức cao 23,1%, Việt Nam vẫn sở hữu lợi thế thuế quan đáng kể, qua đó củng cố sức hấp dẫn như một trung tâm sản xuất và nguồn cung thay thế.

Khung thời gian áp dụng thuế tạm thời 150 ngày đã thúc đẩy các doanh nghiệp tăng tốc giao hàng nhằm phòng ngừa rủi ro từ những thay đổi chính sách tiềm tàng trong tương lai. Nhờ đó, xuất khẩu của Việt Nam tăng mạnh trong 5 tháng qua. Riêng tháng 5/2026 xuất khẩu đạt 46,93 tỷ USD, tăng 2,1% so với tháng trước. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước.

Về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm 2026, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD. Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất siêu sang Hoa Kỳ đạt 60,4 tỷ USD tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước; Các nhóm ngành hưởng lợi rõ nét nhất từ xu hướng này bao gồm máy móc thiết bị và thiết bị điện - điện tử, nhờ nhu cầu tích trữ hàng hóa gia tăng từ phía các nhà nhập khẩu Mỹ.

Về triển vọng 6 tháng cuối năm, VnDirect kỳ vọng hoạt động xuất khẩu vẫn duy trì khả quan, tuy nhiên kết quả cuối cùng của các cuộc điều tra theo Mục 301 vẫn là rủi ro chính sách quan trọng đối với triển vọng ngành. Sau khi các mức thuế theo IEEPA bị hủy bỏ, chính quyền Trump đã khởi động hai cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, tập trung vào tình trạng dư thừa công suất sản xuất và các vấn đề liên quan đến lao động cưỡng bức.

Các cuộc điều tra này bao phủ nhiều đối tác thương mại, bao gồm Việt Nam, và có khả năng tác động đến phần lớn các ngành xuất khẩu chủ lực. Trong khi các biện pháp thuế đề xuất đối với nội dung lao động cưỡng bức đã được công bố, các biện pháp liên quan đến dư thừa công suất vẫn đang trong quá trình xem xét. Do đó, bất định chính sách vẫn ở mức cao dù Mỹ đã áp dụng khung thuế tạm thời 10%, thấp hơn đáng kể so với trước đó.

"Tuy vậy, rủi ro thuế quan vẫn cần được theo dõi chặt chẽ do không loại trừ khả năng phía Mỹ áp dụng thêm biện pháp bổ sung trong thời gian tới", VnDirect nhấn mạnh. PMI của Việt Nam phục hồi lên 52,8 điểm, cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Mặc dù chi phí logistics gia tăng và các yếu tố địa chính trị tạo ra một số gián đoạn ngắn hạn, đơn hàng xuất khẩu vẫn duy trì khả quan nhờ hoạt động tích trữ hàng tồn kho và xu hướng đẩy mạnh nhập khẩu trước các thay đổi về chính sách thương mại.

Điều này cho thấy đà tăng trưởng xuất khẩu trong ngắn hạn nhiều khả năng vẫn ổn định trong khi thị trường chờ đợi kết quả cuối cùng của các cuộc điều tra Mục 301 cũng như diễn biến hạ nhiệt của các căng thẳng địa chính trị. Với riêng hàng dệt may, xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam tiếp tục được hưởng lợi từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng và dịch chuyển đơn hàng ra khỏi Trung Quốc.

Tuy nhiên, biên lợi nhuận nhiều khả năng gặp áp lực do giá bán duy trì ở mức thấp trong khi chi phí đầu vào còn cao. Với thủy sản, nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu đang bị thắt chặt, thúc đẩy người tiêu dùng tìm kiếm các loại cá thay thế, qua đó hỗ trợ nhu cầu đối với cá tra. Trong khi đó, cá rô phi vẫn có lợi thế nhờ mức thuế cạnh tranh hơn của Việt Nam so với Trung Quốc.

Giá bitcoin giảm xuống mức thấp nhất trong 21 tháng qua, khi mối lo lãi suất tăng và rủi ro suy giảm nhu cầu từ nhà đầu tư bitcoin hàng đầu cùng lúc phủ bóng lên thị trường tiền số... Nhà đầu tư cá nhân phiên hôm qua bán ròng 1.263,6 tỷ đồng, trong đó họ bán ròng khớp lệnh là 380,9 tỷ đồng. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh cam kết kiên định với mục tiêu lạm phát 2% của ngân hàng trung ương này, nhấn mạnh rằng bất kỳ ai kỳ vọng vào một chính sách tiền tệ nới lỏng hơn sẽ phải thất vọng...

Thị trường chứng khoán Mỹ giảm điểm trong phiên giao dịch ngày thứ Tư (1/7), khi cổ phiếu chip lại bị bán mạnh và trong lúc nhà đầu tư chờ báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 6... Một động lực cho phiên hồi này của giá vàng là số liệu việc làm khu vực tư nhân thấp hơn kỳ vọng đến từ công ty dịch vụ tuyển dụng ADP... Ngày 22/6/2026, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị (metro) với tổng chiều dài khoảng 303,5 km và tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.315.256 tỷ đồng, đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành vào năm 2030. Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, việc Phong Nha- Kẻ Bàng trở thành Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới có ý nghĩa quan trọng vượt phạm vi bảo tồn thiên nhiên.

Danh hiệu này tạo thêm nền tảng để Quảng Trị phát triển mô hình kinh tế dựa trên vốn tự nhiên, trong đó các giá trị về môi trường, kinh tế và xã hội được kết hợp hài hòa...