Cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan qua đời, để lại di sản đồ sộ

Cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan qua đời, để lại di sản đồ sộ (Dân trí) - Alan Greenspan - người dẫn dắt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) suốt gần 2 thập kỷ và được xem là một trong những nhà hoạch định chính sách tiền tệ có ảnh hưởng nhất thế giới - vừa qua đời ở tuổi 100. Thông tin được bà Andrea Mitchell, vợ của ông Greenspan, xác nhận và nguyên nhân liên quan các biến chứng của bệnh Parkinson.

Ông được cựu Tổng thống Ronald Reagan bổ nhiệm làm Chủ tịch Fed vào năm 1987 và đảm nhiệm vị trí này đến năm 2006, dưới thời 4 đời tổng thống Mỹ. Với gần hai thập kỷ lãnh đạo Fed, ông sở hữu nhiệm kỳ dài thứ hai trong lịch sử cơ quan này. Ông Alan Greenspan được biết đến không chỉ bởi vai trò điều hành chính sách tiền tệ mà còn bởi phong cách phát ngôn đặc biệt thận trọng.

Những phát biểu nhiều tầng nghĩa của ông từng trở thành chủ đề phân tích của giới đầu tư và truyền thông toàn cầu. Sau khi nghỉ hưu, ông thừa nhận việc sử dụng ngôn ngữ khó đoán là một lựa chọn có chủ đích nhằm tránh gây biến động không cần thiết cho thị trường tài chính. Dấu ấn đầu tiên và cũng là một trong những quyết định quan trọng nhất của ông diễn ra ngay sau khi nhậm chức.

Sau cú sụp đổ của thị trường chứng khoán Mỹ trong sự kiện "Ngày thứ hai đen tối" năm 1987, ông nhanh chóng cam kết cung cấp thanh khoản để hỗ trợ hệ thống tài chính. Động thái này được nhiều chuyên gia đánh giá đã góp phần ổn định niềm tin của nhà đầu tư và ngăn nền kinh tế rơi vào suy thoái nghiêm trọng. Trong gần 19 năm dẫn dắt Fed, ông Greenspan đã điều hành chính sách tiền tệ qua nhiều giai đoạn biến động lớn, từ các cuộc suy thoái kinh tế, khủng hoảng tài chính quốc tế, sự bùng nổ và sụp đổ của bong bóng công nghệ dot-com cho tới những cú sốc kinh tế sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001. Tên tuổi của ông gắn liền với cụm từ "sự hưng phấn phi lý" (irrational exuberance), được nhắc đến trong bài phát biểu năm 1996 nhằm cảnh báo nguy cơ giá tài sản bị đẩy lên quá cao so với giá trị thực.

Nhận định này ngay lập tức gây chấn động các thị trường tài chính toàn cầu, dù đà tăng của chứng khoán vẫn kéo dài thêm nhiều năm trước khi bong bóng dot-com vỡ vào đầu những năm 2000. Với ảnh hưởng sâu rộng đối với chính sách tiền tệ và khả năng định hình kỳ vọng của thị trường, ông Alan Greenspan từng được truyền thông Mỹ gọi là "nhạc trưởng của nền kinh tế".

Nhiều người xem ông là kiến trúc sư của một trong những giai đoạn tăng trưởng dài và ổn định nhất trong lịch sử hiện đại của nước Mỹ. Tuy nhiên, di sản của ông cũng là chủ đề gây tranh cãi. Một số nhà kinh tế cho rằng chính sách duy trì lãi suất thấp trong thời gian dài dưới thời ông Greenspan đã góp phần thúc đẩy bong bóng bất động sản tại Mỹ, tạo tiền đề cho cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2007-2009. Sau khi rời Fed, ông thành lập công ty tư vấn riêng, xuất bản hồi ký và tiếp tục tham gia các cuộc thảo luận về kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ và tài khóa.

Ngay cả khi không còn nắm giữ chức vụ chính thức, các quan điểm của ông vẫn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ giới hoạch định chính sách và nhà đầu tư. Sự ra đi của ông Alan Greenspan không chỉ khép lại cuộc đời của một nhà kinh tế có tầm ảnh hưởng lớn, mà còn đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử điều hành chính sách tiền tệ của Mỹ.