Xuất khẩu chè sang Trung Quốc giảm sâu, thị trường Mỹ lội ngược dòng

Xuất khẩu chè sang Trung Quốc giảm sâu, thị trường Mỹ lội ngược dòng Thanh Thương (Dân trí) - Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chè sang Trung Quốc giảm 9,8% về lượng và 14,1% về trị giá. Ngược lại, thị trường Mỹ, Nga tăng nhập khẩu chè Việt Nam cả về sản lượng và giá trị. Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), tháng 5/2026, Việt Nam xuất khẩu 8.820 tấn chè, trị giá 16,1 triệu USD, giảm 18,1% về lượng và giảm 14,1% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Lũy kế 5 tháng đầu năm, xuất khẩu chè đạt 43.200 tấn, trị giá 74,7 triệu USD, giảm 7,1% về lượng và giảm 2,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, giá chè xuất khẩu bình quân đạt 1.730 USD/tấn, tăng 4,9%, cho thấy tín hiệu cải thiện về giá trị. Theo Cục Xuất nhập khẩu, dù giá xuất khẩu tăng nhẹ, ngành chè Việt Nam vẫn chịu áp lực cạnh tranh lớn từ các nước sản xuất hàng đầu như Ấn Độ, Kenya và Sri Lanka.

Bên cạnh đó, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều và thiếu các thương hiệu mạnh khiến giá trị gia tăng của chè Việt Nam vẫn thấp hơn mặt bằng chung của thị trường quốc tế. Về thị trường, cơ cấu xuất khẩu chè tiếp tục có sự chuyển dịch đáng chú ý. Đài Loan (Trung Quốc) là thị trường tiêu thụ lớn nhất của chè Việt Nam trong 5 tháng đầu năm với 4.800 tấn, trị giá 9,2 triệu USD, tăng 4,3% về lượng và 17% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Giá xuất khẩu bình quân sang thị trường này đạt 1.912 USD/tấn, tăng 12,1%.

Theo Hiệp hội chè Việt Nam, nước ta sản xuất và xuất khẩu chè đứng thứ 5 trên thế giới (Ảnh: Trần Thanh). Ngược lại, xuất khẩu chè sang Trung Quốc và Pakistan tiếp tục giảm. Riêng thị trường Trung Quốc nhập khẩu 4.400 tấn chè của Việt Nam, trị giá 6,8 triệu USD, giảm 9,8% về lượng và giảm 14,1% về trị giá. Trong khi đó, nhiều thị trường truyền thống ghi nhận mức tăng trưởng tích cực.

Xuất khẩu chè sang Nga đạt 2.800 tấn, trị giá 4,8 triệu USD, tăng 13,2% về lượng và tăng 2,7% về trị giá. Thị trường Mỹ nhập khẩu 2.800 tấn, trị giá 4,7 triệu USD, tăng 3,9% về lượng và tăng 14,5% về trị giá. Xuất khẩu sang Ấn Độ tăng 12% về lượng và 18,1% về trị giá, trong khi xuất khẩu sang Philippines tăng mạnh 84,2% về lượng và 93,6% về trị giá.

Cục Xuất nhập khẩu đánh giá dù xuất khẩu chè đang có xu hướng mở rộng tại các thị trường như Đài Loan (Trung Quốc), Nga, Mỹ và Philippines, ngành chè Việt Nam vẫn đối mặt với bài toán nâng cao giá trị gia tăng. Giá xuất khẩu bình quân hiện mới đạt 1.730 USD/tấn, thấp hơn mặt bằng chung của thế giới, trong khi tỷ trọng chè thô xuất khẩu vẫn còn lớn.

Để phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư chế biến sâu, nâng cao chất lượng sản phẩm và kiểm soát chặt chẽ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật (SPS). Đây được xem là điều kiện quan trọng để thâm nhập sâu hơn vào các thị trường khó tính như Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), đồng thời tận dụng cơ hội tại các thị trường ngách giàu tiềm năng ở Trung Đông và Đông Nam Á.