Thuế cảnh báo chuyện chia nhỏ mức chi dưới 5 triệu để 'né' chuyển khoản

Thuế cơ sở 7 tỉnh Khánh Hòa vừa đưa ra nhiều lưu ý với người nộp thuế về các điều kiện để được tính khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào và chi phí được trừ theo quy định. Theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP, đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu) từ 5 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế giá trị gia tăng thì cơ sở kinh doanh phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào (trừ các trường hợp đặc thù).

Quy định áp dụng từ ngày 1.7.2025. Đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ của một người nộp thuế có giá trị dưới 5 triệu đồng nhưng mua nhiều lần trong cùng một ngày có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên thì chỉ được khấu trừ thuế đối với trường hợp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, khoản 1 điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định điều kiện để doanh nghiệp được trừ các khoản chi khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó có nêu: "Khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên.

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của các văn bản pháp luật về thuế giá trị gia tăng". Quy định áp dụng từ ngày 15.12.2025. Đối với thuế thu nhập cá nhân, khoản 1 điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định, các khoản chi được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là các khoản chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng.

Nghị định có hiệu lực từ 5.3.2026. Nhìn chung, theo các nghị định nêu trên, mọi khoản chi từng lần từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ và tính vào chi phí được trừ. Hiện nay, cơ quan thuế đang tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu, hóa đơn điện tử và giám sát dòng tiền để nâng cao tính minh bạch trong kinh doanh.

Thuế cơ sở 7 tỉnh Khánh Hòa khuyến cáo, người nộp thuế không thực hiện hành vi cố ý chia nhỏ số lần chi trả thành nhiều khoản chi dưới 5 triệu đồng nhằm "né" quy định thanh toán không dùng tiền mặt. Nếu không tuân thủ quy định, người nộp thuế có thể phải đối mặt những rủi ro như: loại trừ chi phí khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Doanh nghiệp bị truy thu số thuế giá trị gia tăng, thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân thiếu, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính về thuế qua công tác kiểm tra. Đáng chú ý, nếu doanh nghiệp cố ý chia nhỏ số lần chi trả nhằm "né" quy định thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ quan thuế có quyền xác định lại nghĩa vụ thuế căn cứ vào bản chất giao dịch thực tế.

Người nộp thuế cần chủ động kiểm tra lại toàn bộ phương thức chi trả tiền lương, tiền công và các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ tại đơn vị để bảo đảm tính hợp pháp khi hạch toán chứng từ kê khai thuế; bảo đảm tính phù hợp, có thể đối chiếu và giải trình rõ ràng giữa số liệu kế toán, hóa đơn, chứng từ và dữ liệu dòng tiền thanh toán thực tế.